18 Eylül 2014, 14:38:04
SERBEST BÖLGELER MEVZUATI ( Tanım, Amaç,Ülke Ekonomisine Katkıları )

Lojistik ve Dış Ticaret Portalı | Lojistik/ SERBEST BÖLGELER MEVZUATI ( Tanım, Amaç,Ülke Ekonomisine Katkıları ) =>

Gönderen Konu: SERBEST BÖLGELER MEVZUATI ( Tanım, Amaç,Ülke Ekonomisine Katkıları )  (Okunma sayısı 1007 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı LojistikTR

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 792
  • Karma +14/-5
  • Cinsiyet: Bay
    • Profili Görüntüle
    • Lojistik Bilgi Portalı
  • Üniversite: Hayat Üniversitesi :)
SERBEST BÖLGELER ;
 
  "TANIM, AMAÇLAR VE ÜLKE EKONOMİSİNE KATKILARI"
 
  1. SERBEST BÖLGE NEDİR ?
 
  Genel olarak serbest bölgeler ; ülkenin siyasi sınırları içerisinde  olmakla beraber, dış ticaret, vergi ve gümrük mevzuatının uygulanması  bakımından gümrük hattı dışında sayıldığından, ülkede geçerli ticari,  mali ve iktisadi alanlara ilişkin yasal düzenlemelerin uygulanmadığı,  yapılan sınai ve ticari faaliyetler için daha geniş muafiyet ve  teşviklerin tanındığı, ülkenin diğer kısımlarından fiziki olarak  ayrılan ve ticari, endüstriyel ve hizmet faaliyetlerinin yapıldığı  yerler olarak tanımlanabilir.
 
  Türkiye ile Avrupa Birliği arasında 1 Ocak 1996 tarihinde oluşturulan  Gümrük Birliği çerçevesinde yeniden düzenlenen gümrük mevzuatında,  Serbest Bölgeler; Türkiye gümrük bölgesinin parçaları olmakla beraber,  gümrük vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin ve kambiyo  mevzuatının uygulanması bakımından Türkiye gümrük bölgesi dışında  olduğu kabul edilen; serbest dolaşımda olmayan malların herhangi bir  gümrük rejimine tabi tutulmamak ve serbest dolaşıma girmemek kaydıyla  konulduğu, serbest dolaşımdaki malların ise ihracat rejimi hükümlerine  tabi tutularak konulduğu yerler olarak tanımlanmıştır.
 
  Değişik ülkelerdeki serbest bölge uygulamaları arasında “gümrük hattı  dışında sayılma” ve “özel teşviklerin sağlanması” gibi ortak özellikler  bulunmakla beraber; ülkelerin ekonomi ve ticaret politikalarının yanı  sıra, sosyal ve siyasal durumlarına göre de bazı farklılıklar  bulunabilmektedir. Serbest Bölge uygulamaları arasındaki bu  farklılıklar nedeniyle Serbest Bölge ile ilgili terminolojide büyük bir  çeşitlilik bulunmaktadır. Halen yirmiye yakın terim genellikle Serbest  Bölge olarak bilinen uygulamayı tanımlamak için kullanılmaktadır.  Benzer anlamda olan bu terimlerden bazıları aşağıda verilmiştir.
 
  Serbest Bölge (Free Zone)
  Serbest Liman (Free Port)
  Gümrüksüz Bölge (Customs Free Zone)
  İhraç Ürünleri İşleme Bölgesi (Export Processing Zone)
  Dış Ticaret Bölgesi (Foreign Trade Zone)
  Serbest Ekonomik Bölge (Free Economic Zone)
  Serbest Üretim Bölgesi (Free Production Zone)
  Serbest Ticaret Bölgesi (Free Trade Zone)
  Endüstriyel Serbest Bölge (Industrial Free Zone)
  İkiz Fabrika (Maquiladora)
  Özel Ekonomik Bölge (Special Economic Zone)
  Vergisiz Ticaret Bölgesi (Tax-free Trade Zone)
  Vergisiz Bölge (Tax-free Zone)
  Gümrüksüz Havaalanı (Customs Free Airport)
  Yabancı Yatırım Bölgesi (Foreign Access Zone)
 
  2. SERBEST BÖLGELER HANGİ AMAÇLARLA KURULUR ?
 
  Serbest Bölgelerin başlıca kuruluş amaçları :
 
  - İhracat için yatırım ve üretimi artırmak,
  - Yabancı sermaye yatırımlarını ve teknoloji girişini sağlayarak dış ticareti artırmak,
  - Dış finansman ve ticaret imkanlarından daha fazla yararlanmak,
  - Yerli üreticilerin dünya piyasalarındaki fiyattan ve düzenli şekilde  girdi temin etmelerini sağlayarak uluslararası rekabet güçlerine  katkıda bulunmak,
  - İhracata dönük sanayilerin gelişmelerini teşvik etmek suretiyle ihracatı artırmak,
  - Döviz girişini artırmak,
  - Yeni iş imkanları yaratarak istihdam sorununun çözümüne yardımcı olmak,
  - Gelişmiş üretim ve yönetim tekniklerinin yurt dışından ülkeye getirilerek ekonomik standartları yükseltmek.
 
  3. SERBEST BÖLGELERİN ÜLKE EKONOMİSİNE SAĞLADIĞI KATKILAR NELERDİR ?
 
  - İthal girdi kullanarak üretim yapan yerli firmaların, gümrük vergisiz  olarak dünya fiyatlarından girdi temin imkanıyla, yurt dışındaki  rakipleri ile aynı şartlarda üretim yapmasını sağlar. Üretim yapan  firmalar kullandıkları ithal girdilerde kesinti olması durumunda  güçlükle karşılaşmamak veya uygun olduğu için dış pazarlardan satın  aldıkları büyük miktardaki girdileri, serbest bölgelere getirdikten  sonra buradan küçük partiler halinde ülkeye ithal edilerek, depolama ve  gümrük vergisi giderlerini azaltırlar ve üretim maliyetlerinin  düşmesini sağlarlar, ayrıca girdi teminindeki gecikmeler de önlenmiş  olur.
  - Sağlanan kolaylıklar nedeniyle ülkenin ihracat imkanlarını ve döviz girdisini artırır.
  - Dağıtım merkezi olma işlevi çerçevesinde, yurt dışından getirilen  malların daha sonra yine yurt dışına satılarak (reeksport yoluyla)  ülkenin dünya ticaretinden aldığı payın artmasını sağlar.
  - Yarattığı doğrudan istihdamın yanı sıra, bölgedeki üretim ve ticari  faaliyetlerin ülke içindeki faaliyetlere olan etkisi nedeniyle dolaylı  istihdam da sağlar.
  - Üretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere, ülke içinden alınan  hammadde, yarı işlenmiş ve mamul mallar nedeniyle ülke içi üretimin  artmasına katkı sağlar.
  - Yabancı sermayeli firmalar risk faktörünün düşük, sağlanan avantajlar  sonucu karlılığın daha yüksek olması nedeniyle serbest bölgelerde daha  kolay yatırım yaparlar. Böylece ülkeye yeni teknolojilerin girmesi  hızlanır.
  - Ülkede uygulanması düşünülen yeni ticaret ve ekonomi politikaları için deneme alanı olarak kullanılabilir.
 
 
  2. BÖLÜM
 
  SERBEST BÖLGELERİN İDARİ YAPILARI
  SAĞLANAN TEŞVİKLER VE AVANTAJLAR
 
  4. SERBEST BÖLGELERLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER HAKKINDA BİLGİ VERİR MİSİNİZ ?
 
  Türkiye'de Serbest Bölgeler konusunda düzenleme getiren esas kanun  15.6.1985 tarih ve 3218 sayılı "Serbest Bölgeler Kanunu" dur. Söz  konusu kanun genel hükümleri ortaya koyan oldukça liberal ve kısa bir  kanundur. Uygulamaya yönelik daha ayrıntılı hükümler ise bu kanuna  istinaden çıkarılan 10.3.1993 tarih ve 21520 sayılı Resmi Gazete'de  yayımlanan "Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği" nde yer almıştır.
 
  Serbest Bölgeler konusunda geçerli ana mevzuat anılan kanun ve  yönetmelikten ibaret olmakla birlikte, Serbest Bölge faaliyetleri  gümrük, ithalat, ihracat, kambiyo, devlet yardımları (yatırım-ihracat),  KDV, bankacılık gibi konuları da ilgilendirdiğinden, Gümrük Kanunu ve  Yönetmeliği, İthalat ve İhracat Rejimi Kararları ve Yönetmelikleri,  Dahilde ve Hariçte İşleme Kararları ve Tebliğleri, Türk Parası  Kıymetini Koruma Mevzuatı, Katma Değer Vergisi Kanunu ve İlgili  Tebliğler, Bankalar Kanunu, Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun  gibi yasal düzenlemelerde de Serbest Bölge uygulamaları ile ilgili  hükümlere yer verilmiştir.
 
  5. SERBEST BÖLGELERİN TEŞKİLAT YAPISI HAKKINDA BİLGİ VERİR MİSİNİZ ?
 
  Serbest Bölgelerin bağlı olduğu en üst kuruluş Dış Ticaret Müsteşarlığı  Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü 'dür. Bunun dışında, her Serbest  Bölgede; Serbest Bölge Müdürlüğü, Gümrük Müdürlüğü, Gümrük Muhafaza  Müdürlüğü ve Emniyet (Polis) Birimi bulunmaktadır.
 
  6. SERBEST BÖLGELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ'NÜN GÖREVLERİ NELERDİR ?
 
  20.12.1994 Tarih ve 22147 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4059 sayılı  Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri  Hakkında Kanun'a göre Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü'nün görevleri :
 
  - Kalkınma planları ve yıllık programlar çerçevesinde Serbest  Bölgelerin kurulması, yönetilmesi ve işletilmesi ile ilgili ilke ve  politikaların tespiti konusunda çalışmalar yapmak, araştırma, planlama  ve koordinasyon faaliyetlerini yürütmek,
  - 6.6.1985 tarih ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu ve buna ilişkin  mevzuat çerçevesinde düzenlemeler yapmak, Serbest Bölgelerde  yapılabilecek üretim, alım-satım, depolama, kiralama, montaj-demontaj,  bakım-onarım, kıyı bankacılığı (off-shore banking), bankacılık,  sigortacılık, finansal kiralama ve diğer faaliyet konularını belirlemek,
  - Serbest Bölgelerde faaliyet gösterecek gerçek ve tüzel kişilere faaliyet ruhsatı vermek veya verilmiş belgeleri iptal etmek,
  - Müsteşarlıkça verilecek diğer görevleri yerine getirmek.
 
  7. SERBEST BÖLGE MÜDÜRLÜKLERİNİN GÖREVLERİ NELERDİR ?
 
  Serbest Bölge Müdürlüklerinin kuruluş, görev, yetki ve çalışma  esaslarını belirleyen 16.8.1985 tarih ve 85/9801 sayılı Bakanlar Kurulu  Kararı'na göre Serbest Bölge Müdürlüklerinin görev ve yetkileri  şunlardır :
 
  - Serbest Bölgeler Mevzuatı doğrultusunda bölgeyi yönetmek,
  - Serbest Bölgeleri Tesis ve Geliştirme Fonu'na yapılan ödemeleri  tahsil etmek, fon hesabına yatırmak ve bu fondan Başbakanın veya  yetkili kılacağı Devlet Bakanı - Başbakan Yardımcısının onayı ile  kesinleşen yıllık bütçeler çerçevesinde harcamalarda bulunmak,
  - Bölgede gümrük, güvenlik, çalışma, sosyal güvenlik, liman, haberleşme  ve sağlık hizmetleri gibi konularda kamuyu ilgilendiren görevlerin  yerine getirilmesi için gerekli koordinasyonu temin etmek,
  - Bölge işleticisi ile imzalanan işletme sözleşmesi ile bu işletici ve  kullanıcılar, kamu ve özel kuruluşlar arasında yapılan sözleşmelerin  hükümleri uyarınca yürütülen işleri gözetmek ve denetlemek,
  - Bölge işleticisi tarafından kullanıcılara verilen hizmetler ve  kiralanan yerlerle ilgili olarak hizmet, ücret ve kira tarifelerinin  düzenlenmesini temin etmek,
  - Giriş izin belgelerini vermek ve gerekli kontrolü sağlamak,
  - İkamet veya çalışma izni verilmesiyle ilgili müracaatları kabul etmek,
  - İtiraz ve şikayetleri kabul etmek, anlaşmazlıkların uzlaşma yoluyla  çözümlenmesini sağlamak, gerekirse ilgili mercilere intikal ettirmek,
  - Faaliyet ruhsatı alınmış olan gerçek ve tüzel kişilerin sicillerini tutmak ve bununla ilgili belgeleri vermek,
  - Valilikçe ve diğer üst mercilerce talep edilecek her türlü bilgi ve  belgeleri temin etmek, bölge faaliyetlerini değerlendirmek ve bu yıl  içindeki faaliyet sonuçlarını yıllık faaliyet ve hesap raporları  halinde hazırlamak.
 
  8. SERBEST BÖLGELERDE SAĞLANAN TEŞVİKLER VE AVANTAJLAR NELERDİR ?
 
  - Serbest Bölgelerde vergi, resim, harç, gümrük ve kambiyo  mükellefiyetlerine dair mevzuat hükümleri uygulanmaz. Firmalar  bölgedeki faaliyetleri nedeniyle elde ettikleri gelirlerle ilgili  olarak; gelir, kurumlar ve KDV dahil bütün vergilerden muaftır. Ayrıca  işçi ücretleri üzerinden gelir vergisi ödenmediği için işçilik maliyeti  de düşüktür.
  - Serbest Bölge faaliyetlerinden elde edilen kazanç ve gelirler hiçbir  izne ve vergiye tabi olmaksızın yurtdışına veya Türkiye'ye transfer  edilebilir.
  - Türkiye'deki tam ve dar mükellef gerçek ve tüzel kişilerin, Serbest  Bölgelerdeki faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazanç ve iratlar,  kambiyo mevzuatına uygun olarak, Türkiye'ye getirilmesi halinde de  gelir ve kurumlar vergisinden muaftır.
  - Serbest Bölgeler gümrük hattı dışında sayıldığından, Serbest Bölgeler  ile Türkiye'nin diğer yerleri arasında yapılan ticarette Dış Ticaret  Rejimi uygulanır. Başka bir deyişle, Türkiye'den Serbest Bölgeye  satılan mallar ihracat rejimine, serbest bölgeden Türkiye'ye satılan  mallar ithalat rejimine tabi olup, serbest bölge kullanıcıları  Türkiye'den ihraç fiyatına (KDV'siz) mal satın alabilirler. Diğer  taraftan, serbest bölge ile diğer ülkeler ve diğer serbest bölgeler  arasında dış ticaret rejimi hükümleri uygulanmaz.
  - Serbest Bölgeye getirilen Türkiye veya AB menşeli ya da buralarda  serbest dolaşımda bulunan malların, serbest dolaşımda bulunma statüsü  değişmediğinden, Türkiye'ye veya AB üyesi ülkelere girişinde gümrük  vergisi ödenmez. Ayrıca, üçüncü ülke menşeli malların serbest bölgeye  girişinde ve bu malların Türkiye veya AB üyesi ülkeler dışındaki üçüncü  ülkelere gönderilmesi halinde de gümrük vergisi ödenmez. Ancak, Serbest  Bölgeden Türkiye'ye veya AB ülkelerine gönderilen serbest dolaşım  durumunda olmayan üçüncü ülke menşeli mallar için Ortak Gümrük  Tarife'sinde belirtilen oran üzerinden gümrük vergisi ödenir.
  - Serbest Bölgeler "Türkiye - AB Gümrük Birliği Gümrük Bölgesi"  içerisinde sayıldığından; Serbest Bölgelerden Türkiye veya AB menşeli  ürünler ile Türkiye'de serbest dolaşım durumunda bulunan ürünler A.TR  Belgesi düzenlenerek AB'ye gönderilebilir. Üçüncü ülke menşeli ürünler  ise Ortak Gümrük Tarife'sinde belirtilen oran üzerinden Serbest Bölge  Gümrük Müdürlüğüne gümrük vergisi ödenerek Serbest Dolaşıma  geçirildikten sonra A.TR Belgesi düzenlenerek AB'ye gönderilebilir.
  - Serbest Bölgede faaliyette bulunan firmalar yatırım ve üretim  safhalarında Bakanlar Kurulu'nca belirlenen yatırım teşviklerinden  yararlanabilir.
  - Serbest Bölgede sağlanan teşvik ve avantajlardan yerli ve yabancı bütün firmalar eşit olarak yararlanır.
  - Mallar Serbest Bölgede zaman sınırlaması olmaksızın kalabilir.
  - Bir Serbest Bölgenin faaliyete geçmesinden itibaren 10 yıl süreyle grev ve lokavt uygulanmaz.
  - Fiyat, kalite ve standartlarla ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarına verilen yetkiler Serbest Bölgelerde uygulanmaz.
  - Serbest Bölgedeki faaliyetlerle ilgili her türlü ödemeler dövizle yapılır.
  - Serbest Bölgelerden Türkiye'ye yönelik mal satışına (ithalat) ve  Serbest Bölge ile diğer ülkeler arasında yapılacak takas ticaretine  kısıtlama getirilmemiştir.
  - 99 yıla kadar süreli faaliyet ruhsatı verilebilir.
  - Başvuru ve faaliyet süresince her türlü bürokrasi en aza  indirilmiştir. Serbest Bölgeler Özel Sektör şirketlerince  işletilmektedir.
  - Serbest Bölgelerde; 1580 sayılı Belediye Kanunu (15 nci maddenin  5,22, 25, 32 ve 47 nci bendleri hariç), 5682 sayılı Pasaport Kanunu,  5683 sayılı Yabancıların Türkiye'de Seyahat ve İkametleri hakkındaki  Kanun, 2007 sayılı Türkiye'deki Türk Vatandaşlarına Tahsis Edilen Sanat  ve Hizmetler Hakkındaki Kanun ile ek ve değişiklikleri, 2677 Sivil Hava  Meydanları, Limanlar ve Sınır Kapılarında Görev ve Hizmetlerin  Yürütülmesi Hakkında Kanun, 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu, 832  sayılı Sayıştay Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile diğer  kanunların 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'na aykırı hükümleri  uygulanmaz.
  - Serbest Bölgeler; AB ve Orta Doğu pazarlarının yakınında, Akdeniz,  Ege ve Karadeniz'deki büyük limanlar, uluslar arası havaalanlarına,  karayolu ağlarına, kültür, turizm ve eğlence merkezlerine yakın yerlere  kurulmuştur.
  - Serbest Bölgelerin alt yapısı gelişmiş ülkelerdeki benzerleri ile  aynı standarttadır. Açık ve kapalı alan kiraları diğer ülkelere göre  düşüktür.
 
  9. SERBEST BÖLGEDE FAALİYETTE BULUNAN FİRMALARIN YARARLANDIĞI VERGİSEL NİTELİKLİ MUAFİYETLER NELERDİR ?
 
  Serbest Bölgede faaliyette bulunan firmalar, Türkiye'de geçerli; gelir  vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve emlak vergisi de  dahil olmak üzere bütün vergiler ile tüm harçlardan ve resimlerden  muaftır. Ancak, bu firmaların Türkiye'ye yapacakları işlemler ve dış  ticaret mevzuatına tabi olmaksızın yapacakları alımlar KDV ile ilgili  diğer mevzuat gereği harç ve resimlere tabidir. Daha genel bir ifade  ile 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun sağladığı muafiyet ve  teşvikler yalnızca Serbest Bölge sınırı içerisinde geçerli olup, ancak  Serbest Bölge faaliyetleri ile ilgili işlemleri de kapsayacak şekilde  genişletilmesi imkanı bulunmamaktadır.
 
  10. SERBEST BÖLGEDE FAALİYETTE BULUNAN FİRMALAR TÜRKİYE'DE GEÇERLİ İHRACAT VE YATIRIM TEŞVİKLERİNDEN YARARLANABİLİR Mİ ?
 
  Serbest Bölge ile Türkiye arasındaki ticaret Dış Ticaret Rejimine tabi  olduğundan ve Serbest Bölge ile diğer ülkeler ve diğer serbest bölgeler  arasında Dış Ticaret Rejimi uygulanmadığından, serbest bölgede  faaliyette bulunan firmalar Serbest Bölgeden yurt dışına sevk ettikleri  mallar için ihracat teşviklerinden (ihracata yönelik devlet yardımları)  yararlanamaz. Ancak, Türkiye'den Serbest Bölge'ye ihracat yapan  firmalar ihracat teşviklerinden yararlanabilir. Diğer taraftan, Serbest  Bölgede faaliyette bulunan firmalar teşvik belgesi almak kaydıyla,  yatırım teşviklerinden yararlanabilir. Esasen, Serbest Bölgede  faaliyette bulunan firmalar fon kaynaklı kredi, arsa tahsisi ve enerji  desteği gibi mali nitelikli olmayanlar hariç diğer yatırımları teşvik  (yatırımlarda devlet yardımları) unsurlarından, Serbest Bölgenin  sağladığı muafiyet ve teşviklerle otomatik olarak teşvik belgesi  almaksızın yararlanmaktadır.
 
  11. SERBEST BÖLGEDE ELDE EDİLEN GELİRLER TÜRKİYE'YE TRANSFER EDİLMESİ HALİNDE VERGİLENDİRİLİR Mİ ?
 
  Türkiye'de yerleşik tam ve dar mükellef gerçek ve tüzel kişilerin  serbest bölgelerdeki faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazanç ve  iratlar, kambiyo mevzuatına uygun olarak Türkiye'ye getirilmesi halinde  de gelir ve kurumlar vergisinden muaftır. Bu muafiyetten  yararlanabilmek için nakdi transferlerin mutlaka bankalar veya yetkili  aracı kurumlar aracılığıyla yapılarak kambiyo mevzuatına göre  belgelendirilmesi gerekir.
 
  Ancak, Serbest Bölgede faaliyette bulunan firmalarca Türkiye'de  yerleşik kişilere dağıtılan temettüler (kar payı) menkul sermaye iradı  kabul edildiğinden beyanname verme yükümlülüğü bulunmamaktadır.
 
  12. SERBEST BÖLGE HANGİ FİRMALAR İÇİN DAHA AVANTAJLIDIR ?
 
  Serbest Bölgede faaliyette bulunmanın aşağıdaki firmalar için daha avantajlı olduğu söylenebilir:
 
  - Ülke içindeki vergisel nitelikli mali yüklerden ve bürokrasiden kurtulmak isteyen firmalar,
  - İthal girdi kullanarak ürettiği ürünleri dış pazarlara satan firmalar,
  - Emek yoğun sektörlerde faaliyette bulunan firmalar,
  - Transit ticaret, reeksport ve takas ticareti faaliyetinde bulunan firmalar,
  - Dövizle işlem yapmak isteyen üreticiler, toptancılar, bankalar ve sigortacılar,
  - Altyapısı hazır modern iş ortamı arayan firmalar.
 
 
  3. BÖLÜM
 
  SERBEST BÖLGELERİN İŞLEYİŞİ
 
 
  13. SERBEST BÖLGEDE ELDE EDİLEN GELİRLERİN YURT DIŞINA VE TÜRKİYE'YE TRANSFERİ KONUSUNDA BİR KISITLAMA VAR MIDIR ?
 
  Serbest Bölge faaliyetleri sonucu elde edilen gelirlerin Türkiye ve  yurt dışına transferi konusunda herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır.  Yabancı ve yerli firmalar Serbest Bölgelere transfer ettikleri  kazançlarını Serbest Bölge Müdürlüğü'ne bildirerek istedikleri zaman  Türkiye'nin diğer kesimlerine veya yurt dışına transfer etmekte  serbesttirler.
 
  14. AYNİ VE NAKDİ SERMAYENİN TÜRKİYE'DEN SERBEST BÖLGEYE VE BURADAN TÜRKİYE'YE VE YURT DIŞINA TRANSFERİ NASIL YAPILIR ?
 
  Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı kararın 13 ncü  maddesine göre; Türkiye'den serbest bölgelere yapılan nakdi sermaye  transferleri kambiyo mevzuatı hükümlerine göre yurt dışına yapılan  nakdi sermaye transferi gibi değerlendirilmektedir. Ayni sermayenin  Türkiye'den serbest bölgeye transferi ise gümrük mevzuatı hükümlerine  göre yapılmaktadır.
 
  Buna göre, Türkiye'de yerleşik kişilerin serbest bölgelerde yatırım  yapmak veya ticari faaliyette bulunmak üzere şirket kurmaları,  ortaklığa katılmaları veya şube açmaları için 5.000.000 ABD Doları veya  eşiti dövize kadar nakdi sermayeyi bankalar veya özel finans kurumları  aracılığıyla, ayni sermayeyi ise gümrük mevzuatı hükümleri çerçevesinde  ihraç etmeleri serbest olup, 5.000.000 ABD Dolarını aşan nakdi ve/veya  ayni sermaye ihracında Hazine Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakanlıktan  izin alınması gerekmektedir.
 
  Diğer taraftan, Serbest Bölgeler Kanunu hükümleri gereğince, serbest  bölgelerde kambiyo ve gümrük mevzuatı hükümleri uygulanmadığından,  Türkiye'de yerleşik kişilerce serbest bölgeye ihraç edilen nakdi  sermayenin ve bu kişilerin serbest bölgedeki yatırımlarından elde  ettiği her türlü kazançların, iratların, satış ve/veya tasfiye  bedellerinin serbest bölgeden Türkiye'ye transferi serbest olup, ayni  sermayenin Türkiye'ye transferi ise Serbest Bölgeler Genel  Müdürlüğü'nün iznine tabidir. Söz konusu nakdi ve ayni sermaye ile  serbest bölgedeki yatırımlardan elde edilen her türlü kazançların,  iratların, satış ve/veya tasfiye bedellerinin transferi ise serbesttir.
 
  15. SERBEST BÖLGELERDE FAALİYET GÖSTEREN FİRMALARCA ÖDENEN ÜCRETLER NELERDİR ?
 
  Serbest Bölgelerde faaliyet gösteren firmalar tarafından Serbest  Bölgeleri Tesis ve Geliştirme Fonu'na ve Serbest Bölge İşleticisine  (Kurucu-İşletici) ödenen başlıca ücretler aşağıda belirtilmiştir.
 
  - Faaliyet Ruhsatı müracaat ücreti,
  - Serbest Bölgelere Türkiye'den getirilen mallar ile yatırım ve tesis  safhasında kullanılan mallar, bakım ve onarım maksadıyla bölgelere  getirilen araç, gereç ve ekipmanlar hariç olmak üzere, bölgeye yurt  dışından getirilen malların CIF, bölgeden yurt dışına çıkan mallardan  alınmayan, Türkiye'ye çıkarılan malların FOB değerleri üzerinden % 0.5  oranındaki fon,
  - Giriş izin belgeleri karşılığında alınan ücretler,
  - Çeşitli hizmetler (taşıma, yükleme-boşaltma, vb.) karşılığında onaylı tarifeler üzerinden ödenen ücretler ve kiralar,
  - Serbest Bölgenin ortak giderleri (çevre düzenleme, aydınlatma, güvenlik, temizlik vb.) için alınan ücretler,
  - Kullanılan su ve elektrik için bu hizmetleri sağlayan kuruluşlara iletilmek üzere yapılan ödemeler,
  - Serbest Bölge İşlem Formu almak için ödenen ücretler.
 
  16. SERBEST BÖLGELERDE GEREKLİ OLAN HİZMETLER NASIL SAĞLANIR ?
 
  Serbest Bölgelerde gemi ve liman hizmetleri, yükleme, boşaltma,  terminal, ardiye, elektrik, su, gaz, akaryakıt, haberleşme, sağlık,  itfaiye, çevre temizliği ve çevre düzenlemesi ve gerekli diğer  hizmetler işletici veya kurucu-işletici tarafından sağlanır veya  işletici veya kurucu-işleticinin koordinasyonunda ilgili kamu veya özel  kuruluşlara yaptırılır.
 
  17. GASBAŞ - GAZİANTEP SERBEST BÖLGESİ KURUCU VE İŞLETİCİSİ A.Ş.'NİN GÖREV VE YETKİLERİ NELERDİR ?
 
  Bölge kurucu-işletici şirketler ile işletici şirketlerin görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.
 
  - İşletme veya kuruluş ve işletme sözleşmesi hükümleri doğrultusunda bölgeyi işletmek, bölgenin tanıtımını yapmak,
  - Altyapının kamu tarafından yapılmayacağının sözleşmede belirtilmesi  halinde, bölgenin altyapı tesislerini inşa etmek ve parselasyon planına  göre inşaat alanlarını yeterli sayıda kullanıcıya kiralamak ve/veya  satmak,
  - İşletme veya kuruluş ve işletme sözleşmesinde yer alan esaslar  çerçevesinde, kullanıcıların faaliyetleriyle ilgili müracaatlarını  kabul etmek ve kullanıcılarla iskele, arazi, ambar, hangar ve  antrepoların işletilmesine yönelik kira sözleşmeleri ve kullanıcıların  bölge içinde talep edecekleri gemi, liman ve diğer hizmetlerin  yapılması veya kendi sorumluluğunda yaptırılması temin edecek hizmet  sözleşmelerini düzenlemek ve kullanıcılarla imzalanan kira  sözleşmelerini onaylanmak üzere bölge müdürlüğüne göndermek, 3 işgünü  reddedilmeyen sözleşmelerini yürürlüğe koymak, reddedilenleri  müracaatçılara bildirmek ve akdedilen sözleşmelere istinaden de ücret  ve kiralar ile depozitoları peşin olarak tahsil etmek,
  - Kullanıcılarla akdedilen sözleşmelerde; kiralanan parsellerde ve  diğer yerlerde emniyet ve sağlık önlemlerinin alınmasına imkan veren,  izin alınmaksızın herhangi bir değişiklik yapılmasını engelleyen, depo,  ambar, hangar ve antrepolarda ve diğer yerlerde bölge ile ilgili  mevzuatta belirtilen veya tebliğ ya da genelgelerle duyurulan çalışma  şekil ve hususların dışına çıkılmasını önleyen ve dolayısıyla bölge  düzeninin titizlikle korunmasını sağlayan hükümlere yer vermek,
  - Bölge Müdürlüğü, liman, havaalanı, gümrük, güvenlik teşkilatları ve  diğer kamu birimlerine kullanıcılar tarafından verilmesi gereken bilgi  ve belgeleri temin etmek,
  - Elektrik, su, gaz ve akaryakıt teminine ve haberleşme hizmetlerini  kesintisiz sağlamaya yönelik tedbirleri almak ve ilgili kamu ve özel  kuruluşlarla bu konuda koordinasyonu sağlayarak ücretlerin tahsili ve  ilgili birimlere tediyesini sağlayıcı düzenlemeler yapmak,
  - Bölgede yangın tehlikelerine karşı, kullanıcıların kiraladığı tüm  tesis ve binaların sigortasını yaptırtmak, yangın önleme ve su boşaltma  ekipmanları ile yeterli ölçüde itfaiye araç ve gereçlerinin hazır  bulundurulması, genel güvenlik önlemlerinin aldırılması, iş ve diğer  kazalarda yaralanma veya ani hastalanma hallerinde gerekecek ilk  müdahale, yardım ve cankurtaran teşkilatının kurulması hususlarında  yerel kamu kuruluşlarıyla gerekli koordinasyonu sağlamak,
  - Bölge içinde ihtiyaç duyulan ulaşım ve taşıma taleplerini karşılamak,  planlanan park ve yeşil alanları oluşturmak, bakım ve korunmalarını  sağlamak, kullanıcıların ihtiyaçlarına cevap verecek lokanta,  kafeterya, büfe ve benzeri yerleri organize etmek, işletmek veya  işlettirmek ve sahanın tüm temizlik ve genel sağlık konularını  çözümlemek.
 
  18. SERBEST BÖLGELERDEKİ ÖDEMELER HANGİ PARA İLE YAPILIR ? TL İLE ÖDEME YAPILABİLİR Mİ ?
 
  Serbest bölgelerdeki faaliyetlerle ilgili her türlü ödemelerin Türkiye  Cumhuriyet Merkez Bankası'nca konvertible sayılan dövizlerle yapılır.  Ancak, yatırım safhasındaki mal ve hizmet bedelleri, işçi ücretleri ile  kiralar Türk Lirası olarak da ödenebilir. Ayrıca, Serbest Bölge  Müdürlüğü ile bölgedeki diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara  bütün ödemeler Türk Lirası ile yapılmaktadır.
 
  19. SERBEST BÖLGELERDE YABANCI UYRUKLU PERSONEL ÇALIŞTIRILABİLİR Mİ?
 
  Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü'nden "çalışma izin belgesi" almak  şartıyla, kullanıcıların serbest bölgedeki faaliyetlerinde ihtiyaç  duydukları yabancı uyruklu yönetici veya konusunda uzman kişileri  istihdam etmeleri mümkündür. Çalışma izin belgesi almak için matbuu  formlar doldurulur ve ekleriyle birlikte bir dilekçe ile Serbest  Bölgeler Genel Müdürlüğü'ne müracaat edilir. Genel Müdürlük tarafından  uygun görülenlere çalışma izin belgesi verilir. Ancak, çalışma izin  belgesi İçişleri Bakanlığı'nca "oturma izni" verilmesi halinde geçerli  olur. Çalışma izin belgesi hangi serbest bölge için alınmışsa yalnızca  o serbest bölge için geçerlidir. Alınan oturma izni, çalışma izin  belgesi sahibinin eşini ve 18 yaşını geçmemiş çocuklarını da kapsar.
 
  20. SERBEST BÖLGELERDE SOSYAL GÜVENLİK MEVZUATI İLE GREV VE LOKAVTA İLİŞKİN HÜKÜMLER GEÇERLİ MİDİR ?
 
  Bölgede faaliyette bulunan kullanıcılar ile bunların yanlarında iş  akdine göre çalışan işçiler (yabancı uyruklular da dahil) hakkında  Türkiye'de geçerli sosyal güvenlik mevzuatı hükümleri uygulanır. Ancak,  Türkiye ile diğer ülkeler arasında sosyal güvenlik konusunda yapılan  sözleşmeler varsa, bu sözleşme hükümleri de geçerlidir. Sigorta  primleri yükümlülerce sosyal güvenlik kurumlarına döviz veya Türk  Lirası olarak ödenebilir. Hak sahiplerine tediyeler ise bu kurumlar  tarafından Türk Lirası olarak yapılır.
 
  Diğer taraftan 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun geçici 1 nci  maddesi uyarınca, bir serbest bölgenin faaliyete başlamasından itibaren  on yıl süre ile 2822 sayılı Kanunun grev, lokavt ve arabuluculuk  hükümleri uygulanmaz. Bu süre içinde toplu iş sözleşmesi üzerinde  çıkacak uyuşmazlıklar Yüksek Hakem Kurulu'nca karara bağlanır.
 
  21. SERBEST BÖLGELERE MALLARIN VE İNSANLARIN GİRİŞ-ÇIKIŞI NASIL OLUR ?
 
  Serbest Bölgelere Türkiye'den getirilen mallar ihracat rejimine,serbest  bölgelerden Türkiye'ye gönderilen mallar da ithalat rejimine tabi  olduğu için serbest bölge gümrük ve gümrük muhafaza görevlilerince  gümrük mevzuatı gereğince gerekli işlemler yapıldıktan sonra, malların  ilgili rejimlere tabi tutulmak suretiyle sevki sağlanır. Ancak, serbest  bölge ile diğer serbest bölgeler ve diğer ülkeler arasında dış ticaret  rejimi uygulanmadığından, serbest bölgenin kendi rıhtımı olması  halinde, serbest bölgeye yurt dışından getirilen veya serbest bölgeden  yurt dışına gönderilen malların serbest bölgeye girişinde ve çıkışında  mallar herhangi bir gümrük kontrolüne tabi olmadan sevk edilebilmekte,  serbest bölgenin yurt dışı ile doğrudan bağlantısı olmaması halinde  malların Türkiye'den geçişi transit rejimi çerçevesinde  gerçekleştirilmektedir.
 
  Faaliyet ruhsatı olan gerçek ve tüzel kişiler ve bunların temsilci,  görevli ve işçileri ile bölgede her türlü iş veya işlemlerini yürüten  kişiler, ilgili Serbest Bölge Müdürlüğü'nden "giriş izin belgesi" almak  kaydıyla bölgeye girebilirler. Kısa süreli girişler için Bölge  Müdürlüğü'nce verilen "özel izin belgesi" ile de bölgeye girilebilir.
 
  Bölge Müdürlüğü ile diğer kamu kurumu birimlerine ve işletici veya BKİ  nezdinde çalışan görevlilere, giriş izin belgesindeki bilgileri  kapsayan ve bölge müdürlüğü tarafından düzenlenen "görev kartı"  verilir. Anılan görevliler, ancak bu kartlarını göstererek bölgeye  girip çalışabilirler.
 
  Serbest Bölgeye girmek isteyen kişiler gümrük muhafaza veya güvenlik  görevlilerine giriş izin belgesi, görev kartı veya özel izin  belgesinden herhangi birini gösterememesi durumunda bölgeye alınmaz.
 
  Gümrük işlemlerine tabi olmaksızın serbest bölgeye mal giriş ve  çıkışlarını önlemek amacıyla, bölge kapılarında araç ve kişiler, gümrük  muhafaza görevlilerince gerektiğinde aranabilir, Bölge Müdürlüğü'nün  talebiyle kullanıcıların işyerleri ve araçlarında da arama yapılabilir.
 
  22. SERBEST BÖLGEDE FAALİYETTE BULUNAN GERÇEK VE TÜZEL KİŞİLER KAMBİYO MEVZUATI AÇISINDAN YURT DIŞINDA YERLEŞİK SAYILIR MI ?
 
  Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı kararın 2/b maddesinde;  yurt dışındaki işçi, serbest meslek sahibi ve müstakil iş sahipleri  dahil, Türkiye'de ikametgah sahibi gerçek ve tüzel kişiler Türkiye'de  yerleşik kişi sayılmıştır. Ancak, adı geçen kararın 13 ncü maddesi  hükümlerine göre verilen sermaye ihracı izinlerinde serbest bölgeler de  yurt dışı olarak mütalaa edildiğinden, sermaye ihracı suretiyle serbest  bölgelerde kurulan şirket veya şubelerin de yurt dışında sayılmaları  gerekmektedir.
 
  Söz konusu kararın yukarıda belirtilen hükümleri çerçevesinde Türkiye'de geçerli kambiyo mevzuatı açısından ;
 
  - Yurt dışında çalışan Türk işçilerinin ve serbest meslek ve müstakil  iş sahipleri dahil Türkiye'de ikametgah sahibi olup, serbest bölgelerde  faaliyet gösteren gerçek kişilerin Türkiye'de yerleşik kişi sayılması,
  - Sermaye ihracı suretiyle serbest bölgelerde oluşturulan tüzel kişiler  ile Türkiye'de yerleşik tüzel kişilerin serbest bölgede faaliyet  gösteren şubelerinin ise yurt dışında yerleşik sayılması gerekmektedir.
 
  23. SERBEST BÖLGELERDE GÜVENLİK NASIL SAĞLANIR ?
 
  Serbest Bölgelerde güvenlik hizmetleri polis tarafından yerine  getirilir. Bunun dışında bölge kapılarında her gün 24 saat görev yapan  gümrük muhafaza memurları da kaçakçılığa karşı gerekli güvenliği ve  kontrolü sağlamaktadırlar. Ayrıca, işletici şirketler bölgenin  bütününde, kullanıcılar da faaliyet gösterdikleri işyerlerinde yeterli  sayıda koruma görevlisi bulundurur.
 
  24. SERBEST BÖLGELERDE ÇALIŞMA SAATLERİ NASILDIR ?
 
  Serbest Bölgede günde 24 saat ve haftada 7 gün çalışma yapılabilir.  Ancak, bölgede yapılacak işler ile yük alıp-vermek ve her türlü gümrük  işlemlerinin normal çalışma saatleri içinde yapılması esastır. Normal  çalışma saatleri dışında veya tatil zamanlarında gümrükle ilgili iş  yapılması yazılı olarak istenildiği takdirde, bu istek Serbest Bölge  Müdürlüğü'nce uygun görüldükten ve gümrük idaresince kabul edildikten  sonra fazla mesai ücretinin yatırılmasını müteakip işin yapılmasına  izin verilir.
 
  Bu amaçla, BKİ veya işletici, bölgede resmi çalışma saatleri dışında da  bölge müdürlüğünün talebiyle gerekli personeli bulundurur. Serbest  Bölge Müdürlüğü çalışma sürelerinin düzenlenmesi konusunda gerekli  tedbirleri alır ve bunları kullanıcılara duyurur.
 
  25. SERBEST BÖLGELERDE MALLARIN KALIŞ SÜRESİNE İLİŞKİN BİR KISITLAMA VAR MIDIR ?
 
  Bazı ülkelerdeki serbest bölgelerde malların serbest bölgede kalış  süresine ilişkin 6 ay - 2 yıl gibi kısıtlayıcı süreler bulunmasına  rağmen, ülkemizdeki serbest bölgelerde malların kalış sürelerine  ilişkin genel olarak herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır.
 
  26. SERBEST BÖLGELERDE PERAKENDE SATIŞ YAPILABİLİR Mİ ?
 
  Serbest Bölgelerde perakende satışa izin verilmemektedir.
 
  27. KULLANICILARIN TUTMAK ZORUNDA OLDUKLARI TİCARİ DEFTER VE KAYITLAR NELERDİR ?
 
  Serbest Bölgedeki faaliyetlerin düzenli bir şekilde yürütülmesini  teminen BKİ veya işletici ile kullanıcılar Türk Ticaret Kanunu  hükümlerine göre tutmak zorunda oldukları ticari defterlerini (yevmiye  defteri, defter-i kebir, envanter defteri, işletme defteri, karar  defteri gibi) Türkçe düzenlemekle, Serbest Bölge Müdürlüğü ile Genel  Müdürlükçe yetkili kılınan merci ve görevlilerce talep edilecek bilgi  ve belgeleri zamanında vermekle ve her türlü defter, belge ve diğer  gerekli dokümanı bu merci ve görevlilerin kontrolüne açık bulundurmakla  yükümlü olup, muhasebe kayıtlarına, serbest bölge dışındaki  faaliyetlerine ilişkin hesaplarını hiçbir şekilde ve surette  işleyemezler. Kullanıcılar fatura ve ticari defterlerini hesap  döneminden önce bölge müdürlüğüne onaylattıktan sonra kullanabilirler.
 
  İşletici, BKİ ve kullanıcılar şekli Genel Müdürlükçe belirlenen özel faturayı (Serbest Bölge Faturası) kullanmakla yükümlüdür.
 
  28. SERBEST BÖLGELERDE İNŞAAT RUHSATI VE İNŞAATA İLİŞKİN DİĞER İZİNLER İLE İSKAN RUHSATI HANGİ MAKAMDAN ALINIR ?
 
  Serbest Bölgelerde 1580 sayılı Belediyeler Kanunu'nun 15 nci maddesinin  5, 22, 25, 32 ve 47 nci bentleri dışında kalan hükümleri  uygulanmadığından, serbest bölgelerde yapılacak her türlü inşaatlar  için inşaat ruhsatı, inşaata ilişkin diğer izinler ve inşaat  aşamasındaki tüm onay ve denetim hizmetleri ile iskan ruhsatı ilgili  Serbest Bölge Müdürlüğü tarafından verilmektedir.
 
  Ayrıca, her serbest bölgenin yapı ve inşaat esasları Serbest Bölgeler  Genel Müdürlüğü tarafından tespit edilmiştir. Bu esaslara tüm  kullanıcılar, işleticiler ve kurucu-işletici şirketler uymak  zorundadırlar.
 
  29. KULLANICI OLMAYAN YERLİ VE YABANCI FİRMALARIN SERBEST BÖLGE DEPOLARINDAN YARARLANMALARI MÜMKÜN MÜDÜR ?
 
  Faaliyet ruhsatına sahip olmayan kişiler serbest bölgede depolama yapabilmek için "Depo Kullanma Belgesi" almak zorundadırlar.
  Depo Kullanma Belgesi ücreti; 2 yıla kadar aylık ücreti 100 $, 2 – 4  yıla kadar aylık 200 $, 4 yılı aşan süreler için ise aylık 250 $’dır.
  Depo Kullanma Belgesi sahibi kişiler, kullanıcı statüsünde olmadığından  serbest bölge kullanıcılarının yararlandığı muafiyet ve teşviklerden  yararlanamazlar.
 
  30. SERBEST BÖLGELERDE FASON ÜRETİM YAPILMASI MÜMKÜN MÜDÜR ? FASON ÜRETİMDEN FON TAHSİLATI NASIL YAPILMAKTADIR ?
 
  Serbest Bölgelerde fason üretim yapılması mümkündür. Bölgelere fason  imalat amacıyla yurt dışından geçici olarak getirilen, kullanıcıların  maliki olmadıkları ve işçilik gördükten sonra tekrar yurt dışına  çıkarılan mallarla ilgili olarak, Serbest Bölgeler Uygulama  Yönetmeliği'nin 41 nci maddesi (d/5) bendine istinaden yalnızca katma  değer üzerinden fon tahsil edilmektedir.
 
 
  4. BÖLÜM
 
  FAALİYET RUHSATI
 
  31. KULLANICI KİME DENİR ?
 
  Faaliyet ruhsatı alan ve serbest bölgede belli bir işyerinde faaliyette  bulunan yerli veya yabancı, gerçek veya tüzel kişiye "kullanıcı" denir.
 
  32. FAALİYET RUHSATI NASIL ALINIR ?
 
  Serbest bölgelerde faaliyette bulunmak için Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü'nden faaliyet ruhsatı alınması gerekmektedir.
 
  Faaliyet ruhsatı düzenlenebilmesi için Genel Müdürlük, Serbest Bölge  Müdürlüğü, İşletici veya Kurucu-İşletici şirketten temin edilen  Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu'nun doldurularak aşağıdaki ekleriyle  birlikte Genel Müdürlüğe elden verilmesi veya posta yoluyla  gönderilmesi gerekir.
 
  - Müracaatçı ve Serbest Bölgede yapılacak faaliyet hakkında tanıtıcı bilgi,
  - Müracaat formundaki imza sahibinin yetki belgesi ve imza sirküleri  ile varsa firma temsilcisinin yetki belgesi ve imza beyannamesi,
  - Müracaatçı firmanın kuruluş ilanı ve son sermaye ve ortaklık  yapısının yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicil Gazeteleri ticaret ve/veya  sanayi odası kaydı (yabancı firmalar için kendi ülkelerinde geçerli  olan kuruluş belgesinin Türkiye'nin o ülkedeki temsilciliğince onaylı  örneği),
  - Son 3 yıla ilişkin bilançoları ile kar ve zarar cetvelleri,
  - Faaliyet ruhsatı ücretinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na yatırıldığını gösterir banka dekontunun aslı,
  - Varsa son 3 yılda Türkiye'ye getirilen döviz tutarını gösterir belgeler,
  - Banka, kıyı bankacılığı ve finansal kiralama kuruluşları için Hazine  Müsteşarlığı Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü'nden; sigorta kuruluşları  için Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü'nden alınan izin  belgesi,
  Bahsedilen evrakların Dış Ticaret Müsteşarlığı Serbest Bölgeler Genel  Müdürlüğü’nce inceleme sonucunun uygun görülmesi durumunda; Serbest  Bölge Müdürlüğünce onaylanmış kira sözleşmesinin bir sureti Genel  Müdürlüğe iletilerek faaliyet ruhsatı alınır.
 
  Faaliyet ruhsatı alan gerçek veya tüzel kişiler, faaliyete başlamadan  önce Bölge Müdürlüğüne kayıtlarını yaptırarak sicil belgelerini  alırlar. Kiracı kullanıcılar (işyeri kiralayan firmalar) bu aşamadan  sonra bölgede hemen faaliyete başlayabilirler. Yatırımcı - kullanıcılar  (açık alan kiralayarak kendi işyerini inşa edecek firmalar veya yer  satın alan firmalar) ise Bölge Müdürlüğüne müracaat ederek, inşaat  projelerini uygulamak üzere inşaat ruhsatı alırlar. İnşaat bittikten  sonra iskan ruhsatı alarak faaliyetlerine başlarlar.
 
 
  FAALİYET RUHSATI BAŞVURU İŞLEMLERİ
 
  33. SERBEST BÖLGELERDE KİMLER FAALİYETTE BULUNABİLİR ? YERLİ - YABANCI FİRMA AYRIMI VAR MIDIR ?
 
  Serbest Bölgelerde Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde  işletmelerini ticaret siciline tescil ettirmiş ve bu durumu Türkiye  Sicil Gazetesi'nde ilan ettirmiş tacir sıfatına haiz yerli gerçek veya  tüzel kişiler ile kendi ülkelerindeki kuruluş işlemlerini tamamlamış  yabancı gerçek ve ya tüzel kişiler faaliyette bulunabilir. Gerçek kişi  tacirlerin ayrıca ticaret ve/veya sanayi odalarına kayıtlı olmaları  gerekir.
 
  Serbest Bölgelerde faaliyet gösterecek firmalar için yerli veya yabancı  sermaye sınırlaması yoktur. %100 yerli sermayeli firma veya %100  yabancı sermayeli bir firma serbest bölgelerde faaliyet gösterebilir.  Serbest Bölgede sağlanan muafiyet ve teşvikler açısından da yerli ve  yabancı firma ayrımı yapılmaz. Zaten Serbest Bölgelerin kuruluş  amaçlarından birisi de yabancı sermaye yatırımlarını ülkeye çekmektir.
 
  34. SERBEST BÖLGEDE FAALİYETTE BULUNMAK İÇİN YENİ BİR ŞİRKET KURMAK VEYA ŞUBE OLUŞTURMAK GEREKİR Mİ ?
 
  Şirketin merkezi Türkiye'de bulunan ve halen Türkiye'deki ticari  faaliyetine devam eden müracaatçılar; Türk Ticaret Kanunu hükümleri  yanında, Serbest Bölgedeki faaliyetler için ayrı muhasebe kaydı  tutulmasının ve sermaye ihracının zorunlu olması nedeniyle, Serbest  Bölgedeki faaliyetlerini oluşturacakları "Serbest Bölge Şubesi"  aracılığıyla yapmak zorundadır. Serbest Bölgede şube oluşturarak  faaliyette bulunmak amacıyla yapılan müracaatlarda; Şube Memurluğu'nda  onaylatılmasını müteakip bu kararın yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili  Gazetesi ve Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu'nda belirtilen diğer  belgelerle birlikte Müsteşarlığa müracaat edilmesi gerekmektedir.
 
  Şirket merkezinin muhasebe kayıtları ile Serbest Bölgedeki şubenin  faaliyetlerine ilişkin muhasebe kayıtlarının ayrı ayrı tutulması  zorunludur. Serbest Bölgede faaliyette bulunan firmalar Serbest Bölge  ile ilgili kayıtlarına hiçbir şekil ve surette Serbest Bölge dışındaki  faaliyetleri işleyemez. Diğer taraftan, yabancı firmalar bulundukları  ülkedeki Türkiye temsilciliğine kendi ülkelerinde geçerli olan kuruluş  belgesini onaylatarak şube oluşturarak veya şube oluşturmadan Serbest  Bölgelerde faaliyette bulunabilir.
 
  Yerli veya yabancı gerçek veya tüzel kişilerin sadece serbest bölgede  faaliyette bulunmak üzere Serbest Bölge adresli şirket kurmaları da  mümkün olup, aşağıdaki soruda bu konuda açıklama yapılmıştır.
 
  35. SERBEST BÖLGE ADRESLİ ŞİRKET KURULMASI VE TÜRKİYE'DEKİ ŞİRKET MERKEZİNİ SERBEST BÖLGEYE TAŞINMASI MÜMKÜN MÜDÜR ?
 
  Türkiye'de veya yurt dışında yerleşik kişilerce yalnızca Serbest  Bölgede faaliyet göstermek şartıyla Serbest Bölgeyi adres göstererek  şirket kurulabilir. Bu durumda şirket kuruluşundan önce ana sözleşme  taslağının Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü'ne ibraz edilmesi  zorunludur. Ana sözleşmenin uygun bulunmasından sonra Serbest Bölgede  faaliyet gösterilecek işyeri için kira sözleşmesi yapılır ve bu  işyerinin adresini Ticaret Sicil Memurluğuna ibraz ederek kuruluş ve  tescil işlemleri Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak  tamamlanır. Daha sonra kuruluş ilanının yayımlandığı Türkiye Ticaret  Sicili Gazetesi ve kira sözleşmesi Genel Müdürlüğe ibraz edilerek  faaliyet ruhsatı düzenlenir. Halihazırda Türkiye'de veya yurt dışında  faaliyette bulunmayan yabancı sermayeli müracaatçıların kuruluş  işlemleri sırasında Hazine Müsteşarlığı Yabancı Sermaye Genel  Müdürlüğü'nden izin belgesi alması gerekir.
 
  Serbest Bölge adresli olarak kurulacak şirketlerin ana sözleşmelerinde;  Müsteşarlıktan (Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü) onay alınmadan ana  sözleşme değişikliği yapılamayacağı, Türkiye'nin başka bir yerinde  faaliyette bulunulamayacağı ve şube oluşturulamayacağı açık olarak  belirtilir.
 
  Diğer taraftan halen Serbest Bölgede faaliyette bulunan firmalar  Türkiye'deki merkezini de Serbest Bölgeye taşıyarak, Türkiye'deki bütün  faaliyetlerine son vermek isteyen kullanıcılar ise, bu taleplerine  ilişkin yetkili organlarının kararını ibraz etmek suretiyle  müracaatlarını öncelikle Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü'ne yaparlar.  Serbest Bölgedeki faaliyetlere başlanıldığı tarihten itibaren  gerçekleştirilen yurt dışına satışlar, toplam ticaret hacmi, bölgeye  getirilen nakdi sermaye ve bölgeden transfer edilen gelirler vb.  konular ile ana sözleşmede yapılacak incelemeler sonucunda talebin  uygun görülmesi halinde, yukarıda paragrafta belirtilen esaslar  doğrultusunda ana sözleşme değişikliği yapılması gerekmektedir. Ana  sözleşmenin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımını takip eden 3  ay içerisinde ilgili vergi dairesindeki hesapların, sicillerin ve  ticari defterlerin kapattırıldığının ve faturaların iptal  ettirildiğinin Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü'ne tevsik edilmesi  gerekmektedir.
 
  36. SERBEST BÖLGELERDE HANGİ FAALİYETLER YAPILABİLİR ? HANGİ KONULARDA FAALİYET RUHSATI ALINABİLİR ?
 
  Serbest Bölgenin fiziki özelliklerine göre; üretim, alım-satım,  montaj-demontaj, bakım-onarım, sergileme, bankacılık, finansal kiralama  gibi konular başta olmak üzere, Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü'nce  uygun görülen ve çevre kirliliği yaratmayan her türlü sanayi, ticaret  ve hizmet faaliyeti yapılabilir.
 
  37. FAALİYETTE BULUNULACAK İŞYERİ NASIL TEMİN EDİLİR ?
 
  Kullanıcılar kendi tesislerini yapmak üzere arazi veya yapılmış işyeri  satın alabilir, arazi veya işyeri kiralayabilirler. Kendi işyerini inşa  ettirecek firmaların Serbest Bölgedeki yapı ve inşaat esaslarına uygun  hareket etmeleri gerekmektedir. Açık alan, arazi ve hazır işyeri  kiralamasında ve satılmasında yerli ve yabancı firmalar açısından  hiçbir farklılık bulunmamaktadır.
 
  38. SERBEST BÖLGELERDE AÇIK VE KAPALI ALAN SATIŞ BEDELLERİ VE KİRALARI NASIL BELİRLENİR ?
 
  Bu bedeller kurucu ve işletici şirketin teklifi ve Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü'nün onayı ile belirlenir.
 
  39. FAALİYET RUHSATI MÜRACAATININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE GÖZÖNÜNDE TUTULAN KISTASLAR NELERDİR ?
 
  Faaliyet ruhsatı müracaatının değerlendirilmesinde;
 
  - Yapılacak faaliyetin serbest bölgenin kuruluş amaçlarına uygunluğu,
  - Serbest Bölgede yapılacak faaliyetin ülke ekonomisine katkısı,
  - Yapılacak yatırım ve üretim miktarı,
  - Yaratılacak istihdam hacmi,
  - Getirilecek yeni teknoloji, üretim ve yönetim metotları,
  - Türkiye'den satın alınacak mal miktarı,
  - Yurt dışına satılacak mal miktarı,
  - Yapılacak faaliyetin çevre kirliliği oluşturup-oluşturmayacağı gibi kıstaslar göz önünde tutulmaktadır.
 
  40. FAALİYET RUHSATI SÜRESİ NE KADARDIR ?
 
  Faaliyet ruhsatı; hazır işyeri kiralamak suretiyle faaliyet gösterecek  kiracı-kullanıcı firmalar için 10 yıl (faaliyet konusu üretim olanlar  için 15 yıl), kendi işyerini inşa etmek suretiyle faaliyet gösterecek  yatırımcı-kullanıcı firmalar için ise 20 yıl (faaliyet konusu üretim  olanlar için 30 yıl) süreli verilmektedir. Bu süre sonunda, müracaat  halinde ve koşulların sağlanması durumunda yeniden faaliyet ruhsatı  verilebilir.
 
  Ayrıca, Genel Müdürlükçe, proje bazında değerlendirilecek "Özel  Yatırımlar" için 49 - 99 yıla kadar süreyle faaliyet ruhsatı  verilebilmektedir.
 
  41. FAALİYET RUHSATI ÜCRETİ NE KADARDIR ?
 
  Faaliyet ruhsatı ücreti bütün Serbest Bölgeler için 5.000 (beşbin) ABD Dolarıdır.
 
  Genel Müdürlükçe yapılan değerlendirme sonucu uygun yatırımlara verilen  faaliyet ruhsatları için; 49 yıl olana 100.000 (Yüzbin) ABD Doları, 99  yıl olana 250.000 (İkiyüzellibin) ABD Doları ruhsat ücreti ödenir.
 
  42. FAALİYET RUHSATI MÜRACAATI REDDİLENLERE RUHSAT ÜCRETİ İADE EDİLİR Mİ?
 
  Faaliyet Ruhsatı ücreti Genel Müdürlükçe yapılan değerlendirme  sonucunda müracaatı reddedilenlere, ilgilinin yazılı talebi halinde,  yatırılan para biriminden iade edilir. Ancak müracaatın incelenip uygun  görülmesinde veya faaliyet ruhsatının iptali yada sona ermesi  durumlarında ücret iade edilmez.
 
  43. FAALİYET KONUSU DEĞİŞTİRİLEBİLİR Mİ ?
 
  Kullanıcıların halen faaliyette bulundukları işyerlerinin değiştirilmek  istenen yeni faaliyet konusuna uygun olması veya yeni faaliyet konusuna  uygun bir işyeri kiralanması (inşa edilmesi) ve faaliyet ruhsatı  müracaat formunun ilgili bölümlerinin yeni faaliyet konusuna göre  doldurulması halinde faaliyet ruhsatı konusunun değiştirilmesi  mümkündür. Bu durumda faaliyet ruhsatı ücreti ödenmez.
 
  44. BİRDEN FAZLA FAALİYET RUHSATI ALINABİLİR Mİ ?
 
  Firmaların alabilecekleri faaliyet ruhsatı sayısında kısıtlama  bulunmamaktadır. Bir firmanın değişik faaliyetler için uygun işyerinin  olması halinde, üretim, alım-satım, montaj-demontaj, bakım-onarım,  bankacılık, sigortacılık ve diğer faaliyet konularının bir kaçından  faaliyet ruhsatı alması ve faaliyet göstermesi mümkündür.
 
  45. FAALİYET RUHSATININ DEVRİ MÜMKÜN MÜDÜR ?
 
  Faaliyet ruhsatının devri mümkün değildir. Tamamen ayrı ortaklık  yapısına sahip yeni bir firma kurulması durumunda da faaliyet ruhsatı,  kurulan yeni firmaya devredilemez. Ancak kullanıcının ticaret unvanının  veya şirketin türünün değişmesi halinde yeni durumu gösterir Ticaret  Sicili Gazetesi ve dilekçe ile başvurulması durumunda faaliyet  ruhsatında belirtilen ticaret unvanı değiştirilmektedir.
 
  46. BİR SERBEST BÖLGE İÇİN ALINAN FAALİYET RUHSATI DİĞER SERBEST BÖLGELERDE DE GEÇERLİ MİDİR ?
 
  Faaliyet ruhsatı hangi serbest bölge için alınmışsa yalnız o serbest  bölge için geçerlidir. Ancak, firmalar yeni faaliyet ruhsatı alarak  diğer serbest bölgelerde de faaliyette bulunabilir.
 
 
  47. FAALİYET RUHSATI HANGİ HALLERDE İPTAL EDİLİR ?
 
  Faaliyet ruhsatı aşağıdaki durumlarda iptal edilir;
 
  - Serbest Bölgeler Kanunu ve Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği  hükümleri ile Genel Müdürlük tebliğ, genelge, yazılı talimat ve  emirlerine uyulmadığının ve bölge düzenini bozucu davranışlarda  bulunulduğunun Serbest Bölge Müdürlüğü'nce düzenlenen tutanakla tespit  edilmesi,
  - Serbest Bölge dışındaki faaliyetler nedeniyle elde edilen kazanç ve  iratların, bölgede elde edilmiş kazanç ve iratlar gibi gösterilmesi.
 
  48. SERBEST BÖLGELERDE İNŞAATI DEVAM EDEN VEYA TAMAMLANMIŞ BİNALARIN DEVRİ MÜMKÜN MÜDÜR ?
 
  Yatırımcı kullanıcıların inşa ettirdikleri tamamlanmış veya inşaat  halindeki üst yapılar, serbest bölgedeki veya bölge dışındaki bir başka  gerçek veya tüzel kişiye Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü'nün uygun  görmesi halinde devredilebilir. Söz konusu binaların serbest bölgedeki  başka bir kullanıcıya devri halinde, devralanın üst yapıya ait tüm hak  ve yükümlülükler devir tarihi itibariyle yeni kullanıcıya geçer. Devir  işleminin serbest bölge dışındaki gerçek veya tüzel kişiye yapılması  halinde, söz konusu kişi serbest bölgede faaliyette bulunabilmek için  devir tarihi itibariyle faaliyet ruhsatı almak zorundadır. Binaların  devri durumunda yeni kullanıcının aldığı faaliyet ruhsatının başlangıç  tarihi devreden kullanıcının faaliyet ruhsatının düzenlendiği tarihtir.
 
  49. SERBEST BÖLGELERDE AÇIK STOK SAHALARININ KULLANMA ŞEKİL VE ŞARTLARI  İLE BURALARDA DEPOLANMASINA İZİN VERİLEN MALLAR NELERDİR ?
 
  Açık stok sahaları serbest bölge içerisinde tahsis edilen özel alanlar  olup, bölge işleticisi/kurucu işleticisi, bu alanları stoklama için  uygun hale getirerek kullanmak isteyen firmalara kiralayabilir. Açık  stok sahalarından yararlanabilmek için Serbest Bölge Müdürlüğü'nden  "Açık Alan Kullanma Ruhsatı" alınması gerekir. Açık stok sahalarından  serbest bölge kullanıcısı olan firmaların yanısıra, kullanıcı olmayan  firmalar da yararlanabilir, ancak bu firmalar faaliyet ruhsatı sahibi  olmadıkları için serbest bölgede sağlanan muafiyetlerden  yararlanamazlar.
 
  Açık stok sahasında serbest bölgedeki diğer faaliyetlere zarar  verilmemesi, çevre kirliliği ve tehlike yaratılmaması koşuluyla,  serbest bölge şartlarına uygun olarak açık alanda stoklanabilecek  türden emtia en fazla 6 ay süreyle depolanabilir. Kapalı yerlerde  depolanabilecek mallar ancak depolarda yer bulunmaması halinde açık  stok sahalarında depolanabilir.
 
  Diğer taraftan, kapalı alanda muhafazası mümkün olmayan, iş makineleri,  otomobil, kamyon ve benzeri motorlu araçlar, serbest bölgede uygun yer  bulunması halinde, açık alanda en fazla 5 yıl süreyle  stoklanabilmektedir.
 
 
  5. BÖLÜM
 
  MAL HAREKETLERİ
 
 
  50. TÜRKİYE İLE SERBEST BÖLGELER ARASINDAKİ TİCARET HANGİ MEVZUATA TABİDİR ? HANGİ DURUMDA GÜMRÜK VERGİSİ ÖDENİR ?
 
  3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun 8 nci maddesi uyarınca Serbest  Bölge ile Türkiye'nin diğer yerleri arasında yapılacak ticaret Dış  Ticaret Rejimine tabidir. Diğer bir deyişle, Serbest Bölgelerden  Türkiye'ye sevk edilen mallar ithalat, Türkiye'den Serbest Bölgelere  sevk edilen mallar ise ihracat sayılmaktadır.
 
  Türkiye'den Serbest Bölgeye ihraç edilen Türkiye veya AB üyesi ülkeler  menşeli mallar ile daha önce Türkiye veya AB üyesi ülkelerde serbest  dolaşım durumunda bulunan üçüncü ülkeler menşeli malların Serbest  Bölgeden Türkiye'ye veya AB üyesi ülkelere ithalinde gümrük vergisi  ödenmez, ancak doğrudan üçüncü ülkelerden serbest bölgeye getirilen ve  serbest dolaşımda olmayan üçüncü ülkeler menşeli malların serbest  bölgeden Türkiye'ye ithalinde ortak gümrük tarifesinde belirtilen oran  üzerinden gümrük vergisi ödenir.
 
  51. TÜRKİYE'DEKİ FİRMA İLE SERBEST BÖLGEDE FAALİYETTE BULUNAN ŞUBESİ ARASINDA MAL SATIŞI FATURA KESİLMESİ MÜMKÜN MÜDÜR ?
 
  Merkezi Türkiye'de bulunan firmanın sermaye ihracı suretiyle Serbest  Bölgede kurulan şubesi yurt dışında yerleşik sayılmaktadır. Bu  çerçevede, merkezi Türkiye'de bulunan firma serbest bölgede faaliyette  bulunan şubesinden satın aldığı malları Türkiye'ye ithal edebilir veya  Türkiye'den bu şubesine mal ihraç edebilir. Serbest Bölgedeki şube  sattığı mallar için Serbest Bölge faturası düzenler. Ayrıca, şirket  merkezinin faaliyetlerine ilişkin muhasebe kayıtları ile Serbest  Bölgedeki şubesinin faaliyetlerine ilişkin muhasebe kayıtlarının ayrı  ayrı tutulması zorunludur.
 
  52. TÜRKİYE'DEN SERBEST BÖLGELERE İHRACAT REJİMİ DIŞINDA MAL SATIŞI MÜMKÜN MÜDÜR ?
 
  3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu'nun 8 nci maddesi 2 nci fıkrası  uyarınca; bir parti olarak toplam fatura bedeli 500 ABD Doları altında  olan Türkiye mahreçli mallar, isteğe bağlı olarak, ihracat rejimine  tabi tutulmadan Serbest Bölgeye getirilebilir.
  (Değişik son fıkra: 12/11/2008 – 5810/5 md. Bedeli 5000 ABD doları veya  karşılığı Yeni Türk Lirasını geçmeyen Türkiye mahreçli mallar, isteğe  bağlı olarak ihracat işlemine tabi tutulmayabilir.)
 
  53. SERBEST BÖLGELER İLE DİĞER ÜLKELER ARASINDAKİ TİCARET HANGİ MEVZUATA TABİDİR ?
 
  Serbest Bölgeler ile diğer ülkeler ve diğer Serbest Bölgeler arasındaki  ticaret Dış Ticaret mevzuatına tabi değildir. Mallar Serbest Bölgeden  Türkiye dışındaki ülkelere ve Türkiye'deki diğer Serbest Bölgelere  ihracat rejimine tabi olmadan sevk edilir ve ithalat rejimine tabi  olmadan buralardan Serbest Bölgeye getirilir. Bu durumda, Serbest  Bölgeden diğer ülkelere Türkiye üzerinden sevk edilen mallar ile yurt  dışından getirilen Serbest Bölge adresli malların Türkiye'den geçişi  transit rejimine tabidir.
 
  54. SERBEST BÖLGEDEN YURT DIŞINA VE YURT DIŞINDAN SERBEST BÖLGEYE GİDECEK OLAN MALLARIN TÜRKİYE'DEN GEÇİŞİ NASIL OLUR ?
 
  Serbest Bölgeden yurt dışına veya yurt dışından Serbest Bölgeye gidecek  olan mallar Türkiye'de transit halinde sayılır ve transit rejimi  hükümlerine tabidir. Ayrıca, Serbest Bölge adresli veya çıkışlı olup,  deniz yoluyla gelen veya giden mallar Serbest Bölgenin denize rıhtımı  olmaması veya limanı olmasına rağmen yakın bir limandan getirilmesi  veya götürülmesi durumunda, geminin bulunduğu yer ile Serbest Bölge  arasındaki taşımalarda transit beyannamesi düzenlenmeden Serbest Bölge  Gümrük Müdürlüğünce tescilli ve Serbest Bölge Müdürlüğünce tanzim ve  tescilli Serbest Bölge İşlem Formu'na istinaden, gümrük idaresince  görevlendirilecek bir memur refakatinde gemiden doğrudan Serbest  Bölgeye alınabilir ve bölgeden gemiye gönderebilir. Aynı uygulama hava  limanları için de geçerlidir.
 
  55. SERBEST BÖLGEDE ÜRETİLEN MALLAR HANGİ HALLERDE "TÜRKİYE MENŞELİ" OLUR ?
 
  Serbest Bölgede üretilen mallar; 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 67 nci  maddesinde belirtilen, Türkiye'de elde edilen (tümüyle üretilme  kriteri) ürünlerin Türkiye menşeli sayılacağı ve Türkiye'de elde  edilmemiş yabancı menşeli veya menşei belirsiz girdiler ihtiva eden  malların Türkiye'de gördüğü değişiklik ve işlem dolayısıyla Türkiye  menşeli sayılması (esaslı değişim kriteri-malların gördüğü işlem ve  değişiklik sonucu değerinin %100 oranında artması veya bu değişiklikler  ve işlemler sonucu tarife pozisyonunun değişmiş olması ya da esaslı  değişiklik sayılabilecek bir işçiliğe ve işlemlere tabi tutulması)  gerektiğine ilişkin şartları sağlaması durumunda "Türkiye Menşeli"  sayılır. Düzenlenecek Menşe Şahadetnamesi, Gümrük Kanunu ve buna bağlı  Gümrük Yönetmeliği'nin ilgili hükümlerine göre ticaret ve/veya sanayi  odalarına üyelik şartı aranmaksızın, Serbest Bölge Müdürlüğünün  yazısına istinaden mahalli odalarca verilir.
 
  56. SERBEST DOLAŞIMDA BULUNAN ÜRÜNLER SERBEST BÖLGELERE GETİRİLDİĞİNDE SERBEST DOLAŞIM DURUMUNU DEVAM ETTİRİR Mİ ?
 
  Serbest Bölgelere Türkiye'den ihraç edilen Türkiye ve AB üyesi ülkeler  menşeli mallar ile Türkiye'de veya AB üyesi ülkelerde serbest dolaşımda  bulunan üçüncü ülkeler menşeli mallar, aynıyetini korumak ve serbest  dolaşımda olmayan mallar ile birlikte üretimde kullanılmamak şartıyla  Serbest Bölgelerde de serbest dolaşım durumuna devam ettirilir.
 
  57. SERBEST BÖLGELERDE YAPILAN ÜRETİM SONUCU ELDE EDİLEN ÜRÜNLER HANGİ KOŞULLARDA SERBEST DOLAŞIMA GİREBİLİR ?
 
  Serbest Bölgelere Türkiye'den veya AB üyesi ülkelerden ihraç edilen  Türkiye veya AB üyesi ülkeler menşeli ya da buralarda serbest dolaşım  durumunda bulunan malların Serbest Bölgede işlenmesi sonucu elde edilen  nihai mallar da serbest dolaşımda sayılır.
 
  Diğer taraftan, Serbest Bölgelerde bulunan serbest dolaşımdaki  ürünlerle birlikte üçüncü ülkeler menşeli henüz serbest dolaşıma  girmemiş ürünler de kullanılarak elde edilen nihai ürünün serbest  dolaşıma girebilmesi için serbest dolaşımda olmayan üçüncü ülkeler  menşeli girdiler için ortak gümrük tarifesinde belirtilen oran  üzerinden gümrük vergisi ödenmesi gerekir.
 
  58. DAHİLDE VE HARİÇTE İŞLEME REJİMLERİNİN SERBEST BÖLGELER AÇISINDAN İŞLEYİŞİ NASIL OLMAKTADIR ?
 
  Dahilde ve hariçte işleme rejimlerinden Serbest Bölgelerle yapılacak ticarete ilişkin gerekli düzenlemelere yer verilmiştir.
 
  Dahilde işleme rejimi çerçevesinde Türkiye'de üretilen işlem görmüş  ürünün Serbest Bölgeye ihraç edilen dahilde işleme rejimi kapsamındaki  işlem görmüş ürünler buradan üçüncü ülkelere herhangi bir şarta bağlı  olmadan sevk edilebilir. Ancak söz konusu ürünün Serbest Bölgeden AB  üyesi ülkelere sevk edilmesi halinde, ürünün bünyesine giren ticaret  politikası önlemine tabi olmayan ithalatçısının söz konusu mallarla  ilgili olarak ithal lisansının (kota hakkının) bulunması gerekir. Aksi  takdirde, bu mallardan üretilen ürünlerin üçüncü ülkelere sevki ya da  imhası gerekir. Bunun mümkün olmaması halinde ise kotasız ithal  edildiği tespit edilen mal bedeli kadar meblağ, Hazineye irat  kaydedilmek üzere ilgili firmadan 6183 sayılı Kanun çerçevesinde tahsil  edilir.
 
  Hariçte işleme rejiminde ise; serbest dolaşımdaki malların AB üyesi  ülkeler dışındaki üçüncü ülkelerde veya Serbest Bölgelerde hariçte  işleme rejimi kapsamında işleme tabi tutulmak suretiyle, daha ileri  derecede işlem görmüş bir ürün elde etmek üzere Türkiye'den geçici  olarak ihraç edilmesi ve bu faaliyetler sonucunda elde edilen ürünlerin  gümrük vergilerinden tam veya kısmi muafiyet uygulanmak suretiyle  tekrar serbest dolaşıma girmesine imkan sağlanmıştır.
 
  Hariçte işleme rejimi çerçevesinde daha ileri derecede işlenmek, tamir  edilmek veya yenilenmek üzere Serbest Bölgelere gönderilen ve buradaki  işleme faaliyetinde yalnızca serbest dolaşımda olan girdiler kullanılan  mallar ile Serbest Bölgede yalnızca işçiliğe tabi tutulan mallar  Türkiye'ye gümrük vergisinden muaf olarak ithal edilir. Serbest  Bölgedeki işleme faaliyetinde üçüncü ülke menşeli girdiler kullanılarak  üretilen ürünlerin Türkiye'ye ithalinde ise, kullanılan üçüncü ülke  menşeli girdilerin ortak gümrük tarifesinde belirtilen ürün üzerinden  gümrük vergisi ödenir ve böylece söz konusu malların tekrar serbest  dolaşıma girmesi sağlanır.
 
  59. TÜRKİYE'YE İTHALİ KOTA GİBİ TİCARET POLİTİKASI ÖNLEMLERİNE TABİ ÜRÜNLER SERBEST BÖLGELERE GETİRİLEBİLİR Mİ ?
 
  Türkiye'de geçerli ticaret politikası önlemleri (korunma ve gözetim  gibi) Serbest Bölgelerde uygulanmaz. Bu ned
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor. Üye Ol ya da Giriş Yap | we love Youcep

Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor. Üye Ol ya da Giriş Yap | Lojistics Life


Paylaş facebook Paylaş linkedin Paylaş myspace Paylaş twitter